Programma 7 Volksgezondheid en Milieu

Tot het programma Volksgezondheid en milieu behoren de taakvelden volksgezondheid en milieubeheer (inclusief duurzame energie).

Wat gebeurde er om ons heen?

Duurzaamheid

De effecten van klimaatverandering zijn alom zichtbaar. De ontwikkelingen benadrukken het belang van verduurzaming en het toekomstbestendiger maken van onze woon-, leef en werkomgeving. Het is zaak om erger te voorkomen door de uitstoot van CO2 te verminderen en door maatregelen te treffen die droogte, wateroverlast of het verdwijnen van dier- en plantsoorten tegengaan.

We zijn trots op de inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties op ons eiland. Samen zetten we grote stappen om energie te besparen en duurzaam op te wekken, om producten en grondstoffen te hergebruiken, om water op te vangen en de natuur op allerlei manieren een handje te helpen. De redenen lopen uiteen. Van geld besparen of nieuwe verdienmodellen ontwikkelen tot de wereld leefbaar doorgeven aan volgende generaties. Wat vaststaat, is dat de verduurzaming van de Hoeksche Waard alleen succesvol kan zijn als we dit samen blijven doen: van inwoner, maatschappelijke organisatie, ondernemer tot overheid, van rijk tot arm en van koploper tot achterblijver.

De jarenlange focus vanuit het Rijk en de gemeente op grootschalige opwek van duurzame energie (wind en zon) zorgde er wel voor dat er nu sprake is van netcongestie (heel Nederland). Er wordt op bepaalde momenten van de dag en in het jaar meer energie opgewekt dan het elektriciteitsnet aankan, terwijl op andere momenten er op (te) grote schaal elektriciteit wordt afgenomen. Dit veroorzaakt de genoemde netcongestie; file op het elektriciteitsnet. Hierdoor zien we de focus verschuiven van grootschalige opwek van duurzame energie naar een betrouwbaar, duurzaam en toekomstbestendig energiesysteem. De komende jaren zal daarop de focus liggen.

Volksgezondheid en Milieu

Het belang van preventie en een gezonde leefstijl bleef onverminderd groot vanwege de (dubbele) vergrijzing en de toenemende druk op de zorg. Gezondheidsrisico's waren nog steeds hoog door hitte en infectieziekten. We zien daarbij dat de vaccinatiebereidheid in sommige kernen laag is. We zien ook dat de mentale gezondheid van inwoners achteruit is gegaan, dat meer mensen ongezonder leven en dat gezondheidsverschillen toenemen. Om die reden zijn we ook in de Hoeksche Waard aan de slag gegaan met het Gezond en Actief Leven Akkoord en het Integraal Zorgakkoord.

In 2025 zijn er twee IZA-transformatieplannen en opgesteld in samenwerking met de regio Zuid-Hollandse Eilanden Barendrecht Albrandswaard Ridderkerk. Vervolgens is er voor beide plannen een samenwerkingsovereenkomst opgesteld. Gemeente Hoeksche Waard is aangewezen als penvoerder van beide plannen.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan?

Wat willen we bereiken
Maatschappelijk effect / doel

Wat gaan we ervoor doen
Subdoel / Speerpunt

Planning

Stand van zaken

7.1 Een sociaal en verbonden Hoeksche Waard, waar inwoners naar elkaar omzien en iedereen zichzelf mag zijn. Iedere inwoner van de Hoeksche Waard van jong tot oud en ongeacht waar de wieg staat heeft de kans om een gezond en veilig leven te leiden en zich te ontwikkelen om naar vermogen mee te doen in de samenleving.

7.1.1 We stellen een nota publieke gezondheid 2024 – 2027 op en geven daar uitvoering aan.

2024 - 2028

7.1.2 We stellen een preventie- en handhavingsplan Alcohol 2024 – 2027 op en geven daar uitvoering aan.

2024 - 2027

2024-2028 looptijd

7.1.3 We stellen een integraal uitvoeringsprogramma Gezond en Actief Leven Akkoord op en voeren dat uit.

2024 - 2026

7.2 In 2050 is de Hoeksche Waard klimaatneutraal.

7.2.1 We voeren het uitvoeringsprogramma ‘Circulaire Economie (2022 – 2026)’ uit en stimuleren daarmee inwoners en ondernemers om de beweging te maken naar een circulaire Hoeksche Waard.

2024-2026

7.2.2 We voeren het uitvoeringsprogramma ‘Hoeksche Waard richting energieneutraal (2022 – 2026)’ uit en stimuleren daarmee inwoners en ondernemers om de beweging te maken naar een energieneutrale Hoeksche Waard.

2024-2026

7.2.3. We voeren het uitvoeringsprogramma 'Hoeksche Waard klimaatadaptief (2022 - 2026)' uit en stimuleren daarmee inwoners en ondernemers om de beweging te maken naar een klimaatrobuuste Hoeksche Waard.

2025 - 2026

7.2.4. We voeren het uitvoeringsprogramma biodiversiteit Hoeksche Waard (2022 - 2030) uit en stimuleren daarmee inwoners en ondernemeers om de beweging te maken naar een grotere biodiversiteit in de Hoeksche Waard.

2025 - 2030

Wat heeft het gekost?

In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”.

Taakveld

Werkelijk 2024

Primitieve begroting 2025

Actuele begroting 2025

Werkelijk 2025

Saldo 2025

7.1 Volksgezondheid

413

474

506

420

-86

7.4 Milieubeheer

1.247

1.591

1.498

1.572

74

Totaal baten

1.660

2.065

2.004

1.992

-12

7.1 Volksgezondheid

-5.216

-5.319

-5.563

-5.263

300

7.4 Milieubeheer

-4.595

-4.895

-4.940

-4.491

449

Totaal lasten

-9.811

-10.214

-10.502

-9.753

749

Totaalsaldo van baten en lasten

-8.151

-8.150

-8.498

-7.761

737

7.4 Milieubeheer

1.091

796

630

270

-360

Totaal onttrekkingen reserves

1.091

796

630

270

-360

7.4 Milieubeheer

-1.042

-250

-1.073

-1.073

0

Totaal stortingen reserves

-1.042

-250

-1.073

-1.073

0

Geraamd resultaat programma 7 Volksgezondheid en milieu

-8.103

-7.604

-8.942

-8.565

377

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom 'Saldo 2025') uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten.

Onderwerp / Taakveld

Overschot (+) / Tekort (-)
op budget

Voordeel / Nadeel

Belangrijkste verklaringen

Milieubeheer

0,0

Neutraal

Voor het programma Duurzaamheid zijn een aantal tijdelijke beleidsimpulsen in het kader van Klimaatadaptatie en Circulaire economie opgenomen, welke niet (volledig) zijn uitgevoerd in 2025 (o.a. als gevolg van capaciteitsknelpunten én netcongestieproblematiek) en daardoor doorschuiven naar 2026 (-/- 0,4 mln.). Deze middelen worden derhalve in 2025 niet onttrokken aan de reserve Tijdelijke beleidsimpulsen.

Volksgezondheid

0,2

Voordeel

Lagere deelnemersbijdrage 2025 aan de Dienst Gezondheid en Jeugd (DG&J) op basis van de eindafrekening 2025 van DG&J.

Verduurzaming slecht geisoleerde woningen

0,0

Neutraal

In 2025 zijn met betrekking tot de specifieke uitkering 'Verduurzaming slecht geïsoleerde woningen' geen uitgaven gedaan. In 2025 was 0,2 mln aan uitgaven begroot, Hier tegenover staat dat wij ook geen baten van het Rijk verantwoorden. Per saldo heeft dit geen effect op de exploitatie.

Overig

0,2

Voordeel

Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van €250.000.

Totaal

0,4

Overschot op budget 2025

Beleidsindicatoren

Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”.

Indicatoren BBV

Jaar

Hoeksche Waard

Nederland

Gemeente weinig stedelijk

% Hernieuwbare elektriciteit (uit zon, wind, etc.)

2022

105,7

32,5

59,9