Incidentele baten en lasten
Gemeenten bestaan in eerste instantie om langdurig, structureel, uitvoering te geven aan de taken die het Rijk als wetgever aan de gemeenten heeft opgedragen. De lasten van de uitvoering van deze taken zijn vanuit hun aard over het algemeen jaarlijks in de begroting en meerjarenraming opgenomen.
Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moeten de structurele lasten van een gemeente worden gedekt door structurele baten. Het overzicht van incidentele baten en lasten laat zien in hoeverre het resultaat wordt beïnvloed door "eenmalige" zaken, waardoor duidelijk wordt of de begroting/jaarrekening daadwerkelijk sluitend is. Structurele taken zijn hierbij de regel en incidentele baten en lasten zijn de uitzondering. Het inzicht in incidentele posten betreft daarmee een instrument om de financiële duurzaamheid op lange termijn te waarborgen.
De mate waarin de gemeentelijke begroting/jaarrekening structureel sluitend is wordt getoetst, zowel door de toezichthouder (provincie) als de gemeenteraad.
In het onderstaand overzicht zijn incidentele baten en lasten opgenomen. Dit overzicht is gebaseerd op de uitgangspunten zoals opgenomen in de Notitie incidentele baten en lasten van de Commissie BBV.
Het structureel begrotingssaldo wordt berekend door eerst het saldo te bepalen van alle baten en lasten in de begroting inclusief de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves en daar het saldo van de incidentele baten en lasten inclusief de incidentele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves weer bij op te tellen.
Incidentele posten zijn eenmalig van toepassing of de ‘eindigheid’ staat vast. Deze zijn opgenomen in onderstaande tabel. De incidentele lasten in onderstaande tabel worden hierbij weergegeven als +/+; de incidentele baten als -/-.
Prgr | Tv | Incidentele posten (baten en lasten) | Lasten / baten | 2025 | Toelichting belangrijkste posten |
|---|---|---|---|---|---|
Alg | 0.4 | Flankerend beleid maatregelen | Lasten | -0,8 | Flankerend beleidmaatregelen uit reserve |
0.4 | Onttrekking reserve Flankerend Beleid | Onttrekking | 0,8 | ||
0.4 | Subtotaal incidentele baten/lasten | - | |||
Alg | 0.4 | Doorontwikkeling organisatie | Lasten | -1,1 | Incidentele doorontwikkeling organisatie uit reserve |
0.4 | Storting Reserve Doorontwikkeling organisatie | Onttrekking | 1,1 | ||
0.4 | Subtotaal incidentele baten/lasten | - | |||
Alg | 0.4 | Storting Reserve Tijdelijke beleidsimpulsen | Storting | 0,2 | Reservemutaties zijn incidenteel |
0.4 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | -0,1 | ||
0.10 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | -0,1 | ||
0.4 | Subtotaal incidentele baten/lasten | -0,0 | |||
Alg | 0.4 | Creditnota's software voorgaande jaren | Baten | 0,2 | Incidentele afrekening voorgaande jaren |
0.4 | Subtotaal incidentele baten/lasten | 0,2 | |||
Alg | 0.7 | Algemene uitkering voorgaande jaren | Baten | 0,4 | Eenmalige afrekening voorgaande jaren |
0.7 | Storting Algemene reserve | Storting | -2,8 | Incidentele baten voorgaande jaren in reserve | |
0.7 | Eenmalige baten voorgaande jaren | Baten | 2,8 | ||
0.7 | Subtotaal incidentele baten/lasten | 0,4 | |||
Alg | 0.8 | Voorziening wethouderspensioenen | Lasten | -1,3 | Eenmalige dotatie ivm voorbereiding overdracht ABP (BBV verplichting) |
0.8 | Subtotaal incidentele baten/lasten | -1,3 | |||
Alg | 0.5 | Storting Algemene reserve | Storting | -0,2 | Eenmalige nalatenschap in algemene reserve |
0.8 | Nalatenschap | Baten | 0,2 | ||
Subtotaal incidentele baten/lasten | - | ||||
Alg | 0.10 | Storting in Reserve Weerstandsvermogen | Storting | -0,4 | Reservemutaties zijn incidenteel |
0.10 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 0,4 | ||
0.10 | Storting Algemene reserve | Storting | -3,0 | ||
0.10 | Onttrekking reserve Flankerend Beleid | Onttrekking | 3,0 | ||
0.10 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 3,0 | ||
0.10 | Storting in Reserve Tijdelijke Beleidsimpulsen | Storting | -3,0 | ||
0.10 | Onttrekking Reserve Sociaal Domein | Onttrekking | 2,2 | ||
0.10 | Storting Algemene reserve | Storting | -2,2 | ||
0.10 | Subtotaal incidentele baten/lasten | - | |||
Alg | 0.10 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 0,6 | Resultaatbestemming 2024 |
0.10 | Subtotaal incidentele baten/lasten | 0,6 | |||
Totaal programma Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien | -0,2 | ||||
1 | 1.1 | Incidentele teruggave deelnemersbijdrage VR ZHZ | Baten | 0,2 | Afrekening resultaat voorgaande jaren |
1.1 | Subtotaal incidentele baten/lasten | 0,2 | |||
Totaal programma 1. Veiligheid | 0,2 | ||||
2 | 2.1 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 7,1 | Reservemutaties zijn incidenteel |
2.1 | Onttrekking Reserve Kostenverhaal | Onttrekking | 2,5 | ||
2.1 | Storting Reserve kapitaallasten | Storting | -9,6 | ||
2.1 | Subtotaal incidentele baten/lasten | -0,0 | |||
2 | 2.5 | Storting Reserve Tijdelijke beleidsimpulsen | Storting | -0,1 | Incidentele baten voorgaande jaren |
2.5 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 0,1 | ||
2.5 | Subtotaal incidentele baten/lasten | - | |||
2 | 5.7 | Storting Reserve Tijdelijke beleidsimpulsen | Storting | 0,1 | Reservemutaties zijn incidenteel |
5.7 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | -0,1 | ||
5.7 | Subtotaal incidentele baten/lasten | - | |||
2 | 5.7 | Eenmalige grondverkopen | Baten | 0,1 | Incidentele grondverkoop |
5.7 | Subtotaal incidentele baten/lasten | 0,1 | |||
Totaal programma 2. Verkeer, vervoer en Openbare ruimte | 0,1 | ||||
3 | 3.1 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | -0,1 | Reservemutaties zijn incidenteel |
3.1 | Storting Reserve Tijdelijke beleidsimpulsen | Storting | 0,1 | ||
3.1 | Subtotaal incidentele baten/lasten | - | |||
3 | 3.2 | Terugontvangst middelen Bedrijvenpark Hoeksche Waard | Baten | 0,5 | Eenmalige afrekening ivm liquidatie |
3.2 | Subtotaal incidentele baten/lasten | 0,5 | |||
3 | 3.3 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | -0,1 | Reservemutaties zijn incidenteel |
3.3 | Storting Reserve Tijdelijke beleidsimpulsen | Storting | 0,1 | ||
3.3 | Subtotaal incidentele baten/lasten | - | |||
3 | 3.4 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 0,2 | Reservemutaties zijn incidenteel |
3.4 | Storting Reserve kapitaallasten | Storting | -0,2 | ||
3.4 | - | ||||
Totaal programma 3. Economie | 0,5 | ||||
5 | 5.2 | Storting Reserve kapitaallasten | Storting | -0,3 | Reservemutaties zijn incidenteel |
5.2 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 0,2 | ||
5.2 | Storting Reserve Tijdelijke beleidsimpulsen | Storting | -0,1 | ||
5.2 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 0,1 | ||
5.2 | Subtotaal incidentele baten/lasten | -0,1 | |||
Totaal programma 5. Sport, cultuur en recreatie | -0,1 | ||||
6 | 6.1 | Opvang vluchtelingen Oekranie | Lasten | -5,3 | Eenmalige kosten en Rijksbijdrage voor opvang van vluchtelingen |
6.1 | Rijksmiddelen opvang vluchtelingen | Baten | 7,4 | ||
6.1 | Subtotaal incidentele baten/lasten | 2,1 | |||
6 | 6.1 | Onttrekking Reserve Sociaal Domein | Onttrekking | 0,0 | Reservemutaties zijn incidenteel |
6.1 | Storting in reserve Tijdelijke beleidsimpulsen | Storting | -0,1 | ||
6.1 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 0,1 | ||
6.1 | Subtotaal incidentele baten/lasten | -0,0 | |||
6 | 6.22 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | -0,5 | Reservemutaties zijn incidenteel |
6.22 | Storting Reserve Tijdelijke beleidsimpulsen | Storting | 0,4 | ||
6.22 | Subtotaal incidentele baten/lasten | -0,0 | |||
6 | 6.23 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 3,9 | Reservemutaties zijn incidenteel |
6.23 | Storting Reserve Tijdelijke beleidsimpulsen | Storting | -4,2 | ||
6.22 | Onttrekking Reserve Sociaal Domein | Onttrekking | 0,3 | ||
Subtotaal incidentele baten/lasten | -0,0 | ||||
6 | 6.3 | Storting Reserve Tijdelijke beleidsimpulsen | Storting | -0,2 | Reservemutaties zijn incidenteel |
6.3 | Onttrekking Reserve Sociaal Domein | Onttrekking | 0,2 | ||
6.3 | Subtotaal incidentele baten/lasten | 0,0 | |||
6 | 6.5 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 0,1 | Reservemutaties zijn incidenteel |
6.5 | Storting Reserve Tijdelijke beleidsimpulsen | Storting | -0,1 | ||
6.5 | Subtotaal incidentele baten/lasten | - | |||
6 | 6.712 | Middelen Nissewaard | Baten | 0,4 | Eenmalige bijdrage van gemeente Nissewaard |
6.712 | Subtotaal incidentele baten/lasten | 0,4 | |||
6 | 6.812 | Storting Reserve Tijdelijke beleidsimpulsen | Storting | 0,1 | Reservemutaties zijn incidenteel |
6.812 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | -0,1 | ||
6.81 | Subtotaal incidentele baten/lasten | - | |||
Totaal programma 6. Sociaal Domein | 2,5 | ||||
7 | 7.4 | Storting Reserve Duurzaamheid | Storting | -0,8 | Reservemutaties zijn incidenteel |
7.4 | Storting Reserve kapitaallasten | Storting | -0,3 | ||
7.4 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 0,3 | ||
7.4 | Subtotaal incidentele baten/lasten | -0,8 | |||
Totaal programma 7. Volksgezondheid en milieu | -0,8 | ||||
8 | 8.1 | Onttrekking Algemene reserve | Onttrekking | 5,1 | Reservemutaties zijn incidenteel |
8.1 | Storting Reserve kapitaallasten | Storting | -5,1 | ||
8.1 | Onttrekking Reserve Kapitaallasten | Onttrekking | 0,2 | ||
8.1 | Storting Reserve Stougjeswijk | Storting | -0,2 | ||
0.7 | Incidentele baten uitvoeringskosten omgevingswet | Baten | 0,4 | Extra baten voor invoering omgevingswet in reserve | |
8.1 | Storting Reserve Omgevingswet | Storting | -0,4 | ||
8.1 | Implementatie Omgevingswet | Lasten | -0,1 | De extra kosten voor de invoering van de omgevingswet worden gedekt uit de reserve. | |
8.1 | Onttrekking reserve omgevingswet | Onttrekking | 0,1 | ||
8.1 | Subtotaal incidentele baten/lasten | - | |||
8 | 8.1 | Energie armoede | Lasten | -0,3 | Eenmalige kosten en rijksbijdrage voor energie armoede |
8.1 | Rijksbijdrage Energie armoede | Baten | 0,3 | ||
8.1 | Subtotaal incidentele baten/lasten | - | |||
8 | 8.1 | Grondverkopen | Baten | 0,3 | Eenmalige grondverkopen |
8.1 | Specifieke uitkering Realisatiestimulans woningbouw | Baten | 2,6 | Incidentele subsidiebaten | |
8.1 | Subtotaal incidentele baten/lasten | 2,9 | |||
8 | 8.2 | Winstneming grondexploitaties | Baten | 0,1 | Eenmalige winsten en vrijval voorziening |
8.2 | Vrijval Verliesvoorziening Grondexploitaties | Baten | 0,8 | ||
8.2 | Subtotaal incidentele baten/lasten | 1,0 | |||
Totaal programma 8.Volkshuisvesting en ruimtelijke ordening | 3,8 | ||||
Totaalsaldo van incidentele baten en lasten | 5,9 |
Samenvatting
Het totaal van incidentele baten en lasten inclusief incidentele stortingen en onttrekkingen uit reserves kan op de volgende wijze worden samengevat:
Incidentele posten (baten en lasten) | Lasten / baten | 2025 | ||
|---|---|---|---|---|
Totaal incidentele lasten | Lasten | -8,9 | ||
Totaal incidentele baten | Baten | 16,7 | ||
Saldo incidentele lasten en baten | Saldo baten/lasten | 7,7 | ||
Totaal incidentele stortingen in reserves | Stortingen | -32,2 | ||
Totaal incidentele onttrekkingen aan reserves | Onttrekkingen | 30,3 | ||
Saldo incidentele mutaties in reserves | Saldo onttrekkingen/ stortingen | -1,8 | ||
Totaalsaldo van incidentele baten en lasten | 5,9 |
Toelichting bij staat van incidentele baten en lasten
In het bovenstaand overzicht(en) zijn incidentele baten en lasten opgenomen. Dit zijn baten en lasten die zich eenmalig voordoen of ‘eindig’ zijn. Inzicht in de incidentele baten en lasten is van belang voor de berekening van het zogenoemde genormaliseerde resultaat. Dat wil zeggen het resultaat zónder de posten die het resultaat over 2025 eenmalig (incidenteel) hebben beinvloed. Uit bovenstaand overzicht blijkt dat er in 2025 per saldo (€ 5,9 mln.) meer incidentele baten (inclusief onttrekkingen uit reserves) zijn dan incidentele lasten (inclusief stortingen in reserves). Dit positieve saldo wordt voor een groot deel verklaard door de rijksbijdragen voor de opvang van Oekraïnse vluchtelingen, de specifieke uitkering Realisatiestimulans woningbouw, terugontvangen middelen als gevolg van de liquidatie van het Bedrijvenpark Hoeksche Waard, eenmalige grondverkopen en winstnemingen op grondexploitaties.
Genormaliseerd resultaat
Door het jaarrekeningresultaat te normaliseren (te corrigeren) voor het saldo van incidentele baten en lasten, ontstaat het zogenoemde ‘genormaliseerde resultaat'. Dit is het jaarresultaat zónder rekening te houden met de ‘bijzondere/ eenmalige’ posten. Uit bovenstaand overzicht blijkt dat in 2025 per saldo meer incidentele baten dan incidentele lasten zijn. Dit geeft het volgende beeld:
Werkelijk resultaat 2025 | 12,3 |
|---|---|
Saldo incidentele baten/lasten | 5,9 |
Genormaliseerd werkelijk resultaat 2025 | 6,4 |
Het werkelijke jaarresultaat over 2025 is € 12,3 miljoen. Indien wij dit resultaat vervolgens corrigeren met de eenmalige/incidentele posten (€ 5,9 miljoen), dan resulteert een genormaliseerd werkelijk resultaat van € 6,4 miljoen. Dit beeld geeft aan dat de structurele lasten in 2025 in voldoende mate zijn gedekt door structurele baten.