Toelichting op de balans

Activa

Vaste activa

In 2022 bleek dat bij een aantal activa de inhoud en locatie niet te achterhalen waren. Deze informatie werd door de voormalige gemeenten niet altijd op de juiste wijze geregistreerd of vastgelegd. Daarnaast zijn de controlevereisten de afgelopen jaren verder aangescherpt.

Aansluitend hierop zijn we in het jaar 2023 gestart om vastlegging van deze activa te verbeteren. Voor een deel hebben we de informatie kunnen achterhalen. De verwachting was dat we dit onderzoek in het jaar 2025 afgerond zouden hebben, echter door de implementatie van het nieuwe financiële pakket is de verwachting dat we dit in het jaar 2027 afronden. Daarnaast zijn we ook het proces gestart om de informatie bij nieuwe activa volgens de aangescherpte controlevereisten vast te leggen.

Ons onderzoek op de bestaande activa betreft 196 activa waarvan de omschrijving niet duidelijk is. Van 141 activa hebben we stukken kunnen achterhalen, die overigens nog beoordeeld moeten worden. 55 activa moeten nog onderzocht worden. Deze activa hebben een totale boekwaarde van € 14,8 miljoen.

In de onderstaande tabellen kunnen in de regel 'Totaal' afrondingsafwijkingen van € 1 ontstaan, doordat alle bedragen in de tabellen zijn afgerond op € 1.000.

Immateriële vaste activa

In onderstaande tabel is het verloopoverzicht opgenomen van de immateriële vaste activa.

Materiële vaste activa

Bij de materiële vaste activa wordt onderscheid gemaakt tussen investeringen met maatschappelijk nut en twee varianten van economisch nut. Het onderscheid is weergegeven in onderstaande tabel.

Onderstaand overzicht toont het verloop van de boekwaarde van investeringen met economisch nut waarvoor een heffing kan worden opgelegd ter bestrijding van de kosten. Deze categorie betreft activa die betrekking hebben op begraafplaatsen en riolering.

(Bedragen x € 1.000)

Bij grond-, weg- en waterbouwkundige werken is in 2025 geïnvesteerd in de vervanging van (druk)rioleringen in diverse kernen binnen de Hoeksche Waard.

Onderstaand overzicht toont het verloop van de boekwaarde van investeringen met economisch nut.

In 2025 is geïnvesteerd in bedrijfsgebouwen, waaronder een basisschool in Oud-Beijerland en de verbetering van ventilatiesystemen in diverse basisscholen binnen de gemeente (€ 0,5 miljoen). Daarnaast is € 0,3 miljoen besteed aan de voorbereidingen voor het nieuwe zwembad De Waterstee in Numansdorp, € 0,5 miljoen aan de renovatie van het cultuurhuis en € 0,3 miljoen aan de restauratie van de Laurentiuskerk.

Verder is binnen de Hoeksche Waard € 1,5 miljoen geïnvesteerd in de renovatie van sportvelden op diverse sportcomplexen (Grond-, weg- en waterbouwkundige werken). Tot slot is € 1,7 miljoen besteed aan overige materiele vaste activa zoals ICT-hardware en werkmaterieel voor de buitendienst.

Onderstaand overzicht toont het verloop van de boekwaarde van investeringen met maatschappelijk nut.

De investeringen voor grond-, weg- en waterbouwkundige werken hebben betrekking op de veerhaven, het wegenonderhoud, wandelpaden, openbare verlichting, beschoeiingen van waterranden, renovatie of vervanging van civiele kunstwerken en speelvoorzieningen in de gemeente.

Financiële vaste activa

Onderstaand overzicht geeft inzicht in de omvang van de financiële vaste activa.

Het verloop van de financiële vaste activa gedurende het jaar 2025 wordt in onderstaand overzicht weergegeven.

Voor een nadere toelichting op de kapitaalverstrekkingen en leningen verwijzen wij u naar paragraaf 3.5 Financiering van deze jaarstukken.

Deelnemingen

In onderstaande tabel is de specificatie van de deelnemingen opgenomen.

Het gemeentelijk aandelenbezit bestaat uit aandelen van de BNG, Evides en Stedin.

Vlottende activa

Voorraden

Onderstaande tabel bevat de specificatie van de balanspost “Voorraden”.

Hieronder wordt per grondexploitatie een specificatie gegeven.

Voor een verdere toelichting per complex verwijzen wij u naar de paragraaf 3.8 Grondbeleid van deze jaarstukken.

Vorderingen

Hieronder volgt een specificatie van de debiteuren en de stand van de vorderingen per 31 december 2025.

De vordering op de Belastingdienst (€ 21,9 miljoen) betreft voornamelijk het saldo van de nog te ontvangen bedragen van de aangiften btw-compensatiefonds over 2025.

Schatkistbankieren

Schatkistbankieren verplicht decentrale overheden alle overtollige beschikbare middelen op hun bankrekeningen te beleggen bij het Rijk. Onder overtollige middelen verstaat het Rijk bedragen groter dan 2% van het begrotingstotaal (met een minimum van € 1 miljoen).

Voor het jaar 2025 is dit bedrag voor gemeente Hoeksche Waard berekend op € 5,6 miljoen. Er is derhalve geen vrijheid om overtollige liquide middelen onder te brengen bij andere marktpartijen. Die overtollige middelen mogen uitsluitend in rekening-courant en via deposito’s bij de schatkist worden aangehouden.

In 2025 stonden per kwartaal gemiddeld de volgende bedragen uit bij het Rijk:

Het saldo in de schatkist bedroeg op 31 december 2025 € 0,3 miljoen.

Liquide middelen

In 2025 zijn de volgende liquide middelen aanwezig.

Tot de banksaldi behoort een ABN AMRO-bankrekening met een saldo van bijna € 418.000 dat wordt gebruikt voor schuldenbeheer. Omdat sprake is van beheer van derdenmiddelen zijn deze gelden niet vrij besteedbaar.

Overlopende activa

Onderstaande tabel bevat de specificatie van de overlopende activa.

Het verloop van de overlopende activa specifieke uitkeringen is weergegeven in onderstaande tabel.

Het verloop van de nog te ontvangen voorschotbedragen van het Rijk die ontstaan door voorfinanciering op specifieke uitkeringen is als volgt.

Het verloop van de nog te ontvangen voorschotbedragen van overige Nederlandse overheidslichamen die ontstaan door voorfinanciering op specifieke uitkeringen is als volgt.

Het verloop van de overige overlopende activa is weergegeven in onderstaande tabel.

Een groot deel van de nog te ontvangen bedragen omvat bijdragen van SVHW voor de OZB, rioolrecht, afvalstoffenheffing e.d. (€ 5 miljoen), nog te ontvangen bedragen uit anterieure overeenkomsten (€ 0,7 miljoen) en eindejaarsrechten (€ 6 miljoen). Daarnaast is ongeveer € 1,7 miljoen aan facturen voor 2025 vooruitbetaald.

Recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 wordt opgenomen na verwerking aangifte vennootschapsbelasting.

Passiva

Vaste passiva

Eigen Vermogen

Het verloop van de reserves in 2025 wordt in onderstaand overzicht per categorie weergegeven.

Onderstaand overzicht geeft het verloop per reserve weer.

Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar paragraaf 4.11 Reserves en voorzieningen.

Voorzieningen

Onderstaand overzicht geeft het verloop van de voorzieningen in 2025 weer.

Onderstaand overzicht geeft het verloop per voorziening weer.

Voor een verdere toelichting verwijzen wij u naar paragraaf 4.11 Reserves en voorzieningen van deze jaarstukken.

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van een jaar of langer

In 2020 is een lening van € 25 miljoen aangetrokken met een looptijd van 30 jaar. In 2023 is een nieuwe lening van € 25 miljoen aangetrokken. De totale rentelast van de geldleningen bedroeg in 2025 ruim € 961.000.

Liquide middelen

Per 31 december 2025 zijn de volgende negatieve banksaldi aanwezig.

(Bedragen x € 1.000)

Overige schulden

Hieronder volgt een specificatie van de crediteuren en de nog te betalen bedragen bij het opstellen van deze jaarrekening.

Overlopende passiva

Onderstaande tabel bevat de specificatie van de overlopende passiva.

Onder de post verplichtingen zijn de goederen en diensten opgenomen die door leveranciers zijn geleverd, maar per balansdatum nog niet zijn gefactureerd. De belangrijkste posten hebben betrekking op vakantiegeld, voorzieningen in het kader van de Wmo, terug te betalen definitieve subsidieafrekeningen en diverse projecten in de openbare ruimte.

In onderstaande overzichten is het verloop van de overlopende passiva opgenomen.

(Bedragen x € 1.000)

De vooruitontvangen bedragen hebben voornamelijk betrekking op in 2025 ontvangen bijdragen ter dekking van kosten die in 2026 zullen worden gerealiseerd.

Gewaarborgde geldleningen en garantstellingen

Onderstaand een overzicht van de verstrekte garanties per risicogroep.

In de tabel zijn alle verstrekte garanties opgenomen. In totaliteit betreft dit € 273 miljoen per ultimo 2025. Op dit moment zijn er voor deze garantstellingen geen betalingsachterstanden.

Voor een aantal groepen is een gemeentegarantie verstrekt. De grootste groep betreft zogenaamde WSW-garanties. Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) is actief als borgstellingsinstituut voor de sociale woningbouw. Met het WSW hebben wij een achtervangovereenkomst gesloten. Hierdoor kan het WSW goedkoper geld lenen. Voor verstrekte gemeentegaranties voor de aankoop van een eigen woning ligt vanaf 2010 het risico volledig bij het Rijk. Omdat hypotheken over het algemeen een looptijd hebben van 30 jaar, lopen de laatste garantstellingen voor particulieren nog tot 2040 door.

Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen

Per 31 december 2025 zijn er de volgende, niet in de balans opgenomen, rechten en verplichtingen van toepassing.

Rechten:

In onderstaande tabel zijn de niet uit de balans blijkende rechten opgenomen.

In totaliteit is sprake van ruim € 0,6 miljoen aan verplichtingen die niet uit de balans blijken.

Verplichtingen:

In onderstaande tabel zijn de niet uit de balans blijkende verplichtingen opgenomen. Dit betreffen met name meerjarige contractuele verplichtingen op basis van afgesloten overeenkomsten met derden. Bij dit overzicht wordt opgemerkt dat wij de opzet en systematiek van dit overzicht in 2025 hebben verfijnd waarbij wij bij de bepaling van de niet uit de balans blijkende verplichtingen zijn uitgegaan van alle contractuele verplichtingen zónder daarbij grensbedragen te hanteren. Alle verplichtingen met een resterende contractwaarde groter dan €150.000 zijn hierbij afzonderlijk gespecificeerd. Alle verplichtingen met een resterende contractwaarde kleiner dan €150.000 zijn getotaliseerd onder de post "Overige contracten".

In totaliteit is sprake van ruim € 21 miljoen aan verplichtingen die niet uit de balans blijken.

In onderstaande tabel zijn de niet uit de balans blijkende verplichtingen opgenomen die vanuit het afgesloten contract geen afnameverplichting kennen.

Recht op verliescompensatie

De gemeente heeft een bedrag ter hoogte van € 974.000 buiten de balans opgenomen onder de activa zijde van de gemeentelijke balans. Dit betreft het toekomstige recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de vennootschapsbelasting 1969. Het bedrag is gebaseerd op de meest recente beschikbare aangifte vennootschapsbelasting, zijnde die over het jaar 2023. De aangifte 2024 is ten tijde van het opstellen van de jaarrekening 2025 nog niet definitief beschikbaar. Hierbij wordt tevens opgemerkt dat de totstandkoming van de jaarrekening 2025 en de indiening van de aangifte vennootschapsbelasting 2025 niet gelijktijdig plaatsvinden. Per 1 januari 2023 beschikte de gemeente over een recht op verliescompensatie van €1.298.000 uit voorgaande jaren. In 2023 is een fiscaal resultaat behaald van € 325.000. Dit resultaat is volledig verrekend met de beschikbare compensabele verliezen. Het resterende recht op verliescompensatie bedraagt per 31 december 2023 € 974.000.

Grondexploitatie tijdelijke huisvesting Numansdorp

Bij jaarrekening 2024 vormden wij een verplichting voor de verplichte terugkoop van de grond in 2024 in verband met de grondexploitatie Tijdelijke huisvesting Numansdorp. In de loop van 2025 heeft de Commissie BBV de uitspraak gedaan dat deze verwerking niet juist is en deze verplichting onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen tot uitdrukking moet komen. Genoemde verplichting is derhalve in 2025 vrijgevallen. De niet uit de balans blijkende verplichting betreft de verplichte terugkoop van de grond na 15 jaar in 2040 voor een bedrag van €720.000.

Gebeurtenissen na balansdatum

Afrekening btw compensatiefonds

Jaarlijks wordt bij de septembercirculaire een inschatting gemaakt van de declaraties door gemeenten bij het BTW Compensatie Fonds. Op basis van deze inschatting is in de septembercirculaire 2025 op basis van een voorschot de ruimte onder het plafond voor 2025 uitgekeerd (€ 428 miljoen). Bij het opmaken van de definitieve afrekening 2025 bleek de ruimte onder het plafond lager (€ 215 miljoen). Daarom wordt het verschil (€ 213 miljoen) in 2026 in mindering gebracht. Voor de gemeente Hoeksche Waard betekent dit een incidenteel nadeel van ca. € 850.000.

Wachtgeldverplichtingen

Indien gedurende de controle meer duidelijk wordt over wachtverplichtingen verwerken wij deze in de cijfers van de jaarstukken. Anders lichten wij dit toe onder deze paragraaf.