Programma 5 Sport, Cultuur en Recreatie

Wat gebeurde er om ons heen?

Sport, cultuur en erfgoed bleven in 2025 belangrijke aandachtspunten. Alle taakvelden die bij dit programma horen, droegen bij aan de versterking van sociale verbanden tussen inwoners onderling en tussen inwoners, maatschappelijke organisaties en de gemeente. Levendige sportclubs, cultuuruitingen en inspirerende culturele participatie droegen daarmee ook bij aan vitale dorpen en kernen.

Sport

Op het gebied van sport was 2025 een jaar waarin diverse zaken uit het uitvoeringsprogramma in de steigers werden gezet. Zo werd het onderzoek naar de introductie van het volwassenenfonds afgerond. Dit resulteerde uiteindelijk in een raadsbesluit om aan dit fonds deel te gaan nemen. Ook zijn er voorbereidingen getroffen voor de realisatie van een sport- en beweegloket en een plan van aanpak voor zowel een sociaal veilige sportomgeving als voor talentontwikkeling. Daarnaast vond in november de tweejaarlijkse uitreiking van de Hoeksche Waardse Sportwaardering plaats in de Drie Lelies in Puttershoek. Tijdens deze avond werden diverse lokale sporters in het zonnetje gezet. Op het gebied van accommodaties werd in maart 2025 een belangrijke mijlpaal bereikt namelijk de vaststelling door de raad van het ‘Beleidsplan Harmonisatie Buitensportaccommodaties’. Vervolgens is in september de bijbehorende subsidieregeling vastgesteld. Daardoor hebben we afgelopen jaar 7 verenigingen kunnen overzetten naar het nieuwe beleid.

Cultuur
In 2025 is uitvoering gegeven aan de Uitvoeringsagenda cultuur en zijn veel culturele activiteiten mogelijk gemaakt. Deze hebben bijgedragen aan de samenwerking tussen en participatie van de inwoners aan de samenleving. Met de uitreiking van de Cultuurprijs is extra aandacht gevestigd op het maatschappelijk belang, de rijkdom aan kunst en cultuur in de Hoeksche Waard, en het stimuleren van ontwikkeling van talent. Cultuureducatie heeft de creativiteit van kinderen ontwikkeld en heeft ze geleerd buiten de gebaande paden te denken.

Bibliotheken
Op het gebied van bibliotheken gaat voor gemeenten vanaf 2027 een wettelijke zorgplicht gelden voor het versterken van het lokale bibliotheeknetwerk en het uitvoeren van de vijf wettelijk verankerde maatschappelijke bibliotheekfuncties. Ter voorbereiding hierop heeft het Rijk in 2025 een decentralisatie-uitkering beschikbaar gesteld. Deze middelen zijn ingezet voor het in stand houden en versterken van het bibliotheekwerk. Dit betrof onder meer de uitbreiding van de openingsuren, het op peil houden van de collectie, de publieksdienstverlening van de bibliotheek en het ondersteunen van maatschappelijke en educatieve functies, zoals activiteiten op het gebied van lezen, educatie en digitale vaardigheden. Hiermee wordt de toegankelijkheid van de dienstverlening van de bibliotheek voor inwoners geborgd. In de tweede helft van 2025 zijn voorbereidingen getroffen voor de overname van de twee zelfstandige bibliotheekvestigingen in de voormalige gemeente Korendijk door De Bibliotheek Hoeksche Waard. Met de overname worden deze vestigingen onderdeel van de gecertificeerde bibliotheekorganisatie, toekomstbestendig gemaakt en krijgen alle inwoners gelijke toegang tot de bibliotheekdiensten.

Erfgoed

In 2025 is het gemeentelijk erfgoedbeleid tegen het licht gehouden. De Evaluatie van de Erfgoednota 2019 werd in de raad gepresenteerd en leidde tot het verlengen van de nota tot 31-12-2026. Gedurende het jaar zijn grote stappen gemaakt bij de harmonisatie van de gemeentelijke monumentenlijst. De voormalige gemeenten Cromstrijen en Korendijk kenden geen gemeentelijke monumentenlijst. Door middel van deze harmonisatie wordt het aantal gemeentelijke monumenten in deze voormalige gemeenten op niveau gebracht met de voormalige gemeenten Oud-Beijerland, Strijen en Binnenmaas zodat een evenwichtige situatie ontstaat. Inmiddels zijn tientallen ’nieuwe’ monumenten aangewezen. Een belangrijke mijlpaal hierbij was de definitieve aanwijzing van Fort Buitensluis als gemeentelijk monument. Dit fort is één van de kroonjuwelen van de Hoeksche Waard op het gebied van erfgoed, maar deze waarden werden op geen enkele wijze juridisch geborgd. Bij de provincie Zuid-Holland is subsidie verkregen voor het conserveren en restaureren voor delen van de bomvrije kazerne van het fort.

Om tot een meer integrale advisering te komen in het ruimtelijk domein zijn stappen ondernomen om de Commissie Cultureel Erfgoed en de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit met elkaar te verweven tot de Adviescommissie Omgevingskwaliteit. Het voorzitterschap en secretariaat van beide subcommissies zijn in 2025 bij dezelfde personen belegd waardoor een meer integrale advisering op plannen is bereikt en initiatieven sneller beoordeeld kunnen worden. Daarnaast werd een signaleringsoverleg erfgoed opgezet waarin commissieleden zaken kunnen aankaarten die niet thuishoren bij de Adviescommissie Omgevingskwaliteit. Net als in 2024 is een ’quick-scan’ project uitgevoerd, waarbij de conditie van alle monumenten in onze gemeente is nagelopen. Hierdoor is duidelijk geworden bij welke monumenten de wettelijke verplichte instandhouding in gevaar is en kunnen adequate stappen genomen worden om het verlies van erfgoed te voorkomen. Monumenten zijn op de hoogste trede van de handhavingsladder geplaatst. In het kader van het project 80-jaar vrijheid verscheen een speciaal magazine met diverse historische verhalen. Eind 2025 werd onder grote belangstelling de publicatie ‘Zuidfront Vesting Holland’ uitgebracht, het vierde deel in de reeks gemeentelijke cultuurhistorische publicaties. Tenslotte is er ook aandacht geweest voor individuele monumenten. De stichting die zich inzet voor behoud en herbestemming van de historische aardappelloods ‘De Stêêne Hut’ bij Numansdorp kreeg een incidentele subsidie die het mogelijk maakte het gebouw te restaureren en een herbestemming te geven als educatief centrum.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan?

Wat heeft het gekost?

In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”.

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom 'Saldo 2025) uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten.

Beleidsindicatoren

Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”.