Programma 8 Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

Wat gebeurde er om ons heen?

Wonen en volkshuisvesting

De vraag naar woningen bleef groter dan het aanbod en de realisatie van voldoende woningen was dan ook een van de belangrijkste gemeentelijke opgaven. Conform de Woondeal afspraken streven we naar de bouw van voldoende woningen waarvan tenminste 2/3 deel betaalbaar en 30% sociale huur. Er zijn in 2025 365 nieuwbouwwoningen gerealiseerd, waarvan 96 betaalbare woningen en 97 sociale huurwoningen.

Speciale aandacht ging daarbij uit naar jonge huishoudens, ouderen en andere kwetsbare doelgroepen. Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) kende 88 startersleningen toe in 2025. Naast het realiseren van een groot aandeel betaalbare woningen, voor ondere andere jongeren en starters, moet een aanzienlijk deel van de woningen ook bestaan uit nultredenwoningen, geclusterde woonvormen en zorggeschikte woningen. We geven daarbij ook uitvoering aan de doelen en ambities uit de Wonen, Welzijn- en Zorgvisie 2030, waaronder het realiseren van gewenste woonvormen en huisvesting rond intramurale voorzieningen. In 2024 werd door de WWZ alliantie een kansenkaart opgeleverd voor het realiseren van geclusterde woonvormen en zorggeschikte woningen al dan niet geconcentreerd nabij voorzieningen. In 2025 is verder gewerkt aan het verzilveren van deze kansen. Er zijn in 2025 141 nultreden woningen gerealiseerd, geen geclusterde woonvormen en geen zorggeschikte woningen. De doorstroming van ouderen naar een voor hen passende woning bleven we stimuleren met de verhuisregeling. Van de regeling is in 2025 13 keer gebruik gemaakt.

Het college stelde het volkshuisvestingprogramma vast en de huisvestingsverordening werd geactualiseerd. We gaven uitvoering aan de prestatieafspraken met HW Wonen, huurdersvereniging en maatschappelijk partners. De provincie stemde in met ons groeipad 30% sociale huur. Eind 2025 is de woningbouwprogrammering geactualiseerd.

Bij de uitvoering lag de focus van onze inzet op het versnellen van de woningbouwplannen. Een goede samenwerking met betrokken partijen is daarbij van belang. Met de vaststelling van het omgevingsplan Stougjeswijk is de harde plancapaciteit van de gemeente in 2025 toegenomen van 22% naar 53%. In navolging van de afspraken uit de Woondeal uit 2023 zetten we in 2025 onze afstemming met ontwikkelende partijen en partners aan de versnellingstafel voort. De uitdaging om goede voortgang te behouden is groot, maar mede door de tafel weten we elkaar sneller te vinden om knelpunten te bespreken en tot oplossingen te komen. Voor echte doorbraken op de grotere knelpunten, bijvoorbeeld waar het gaat om rechtsgang en/of netcongestie, zijn we wel sterk afhankelijk van overige (semi)overheden en partijen. Als gemeente zelf hebben we afgelopen jaar stappen gezet waar het gaat om het verkorten van het planproces door toepassing van 'parallel plannen' en het verbeteren van projectmatig werken.

Omgevingswet

Op 1 januari 2024 trad de Omgevingswet in werking. De nieuwe wet heeft grote impact op de organisatie. De afgelopen jaren deden we er alles aan om de implementatie soepel te laten verlopen en aan alle wettelijke vereisten te voldoen. 2025 stond in het teken van het verder voorbereiden van het omgevingsplan buitengebied, de eerste procedures onder de Omgevingswet afronden en het verder standaardiseren van de werkprocessen onder de Omgevingswet.

Regie op gebiedsontwikkeling

In 2025 gaven we verder vorm aan regie op gebiedsontwikkeling met als doel in samenhang te sturen op de gemeentelijke doelen en ambities. Uitgangspunt hierbij is de maatschappelijke meerwaarde die moet ontstaan voor het eiland en de dorpen. In navolging op de Omgevingsvisie Hoeksche Waard (2019) en de Toekomstvisie Hoeksche Waard (2025) startten we op dorpsniveau met het opstellen van ontwikkelbeelden. Verder bereidden wij de actualisatie van de Omgevingsvisie Hoeksche Waard en het inrichting van het 'Beleidshuis Omgevingswet' voor. Dit laatste is een metafoor voor de beleidscyclus zoals de Omgevingswet deze beoogt.

Grondzaken/planeconomie

Gemeente Hoeksche Waard heeft in 2024 een nieuwe Nota Grondbeleid vastgesteld. Met deze nota kiest de gemeente voor een dynamischere benadering, waarbij per ontwikkeling wordt bepaald of actief, actief faciliterend of passief faciliterend wordt opgetreden, het zogeheten situationeel grondbeleid. Het beleid biedt kaders voor verwerving, kostenverhaal, samenwerking en risicobeheersing. Hierdoor kan de gemeente effectiever sturen op publieke doelen en ambities.

In 2025 hebben wij strategische verwervingen gedaan ten behoeve van onze ambities. Daarnaast zijn op meerdere plekken voorkeursrechten ingezet om vroegtijdig invloed te hebben op onze doelstelling in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen.

Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan?

Wat heeft het gekost?

In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”.

De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom “Saldo 2025) uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten.

Beleidsindicatoren

Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”.