Programma 4 Onderwijs
Tot het programma Onderwijs behoren de taakvelden openbaar basisonderwijs, onderwijshuisvesting en onderwijsbeleid en leerlingzaken.
Wat gebeurde er om ons heen?
Inclusief onderwijs
Een inclusieve samenleving start met gelijke kansen voor alle kinderen om zich te ontwikkelen en te ontplooien. Het rijk heeft als doel in 2035 inclusie onderwijs te realiseren. Kinderen en jongeren volgen dichtbij huis gelijkwaardig en volwaardig onderwijs. In 2025 zijnin nauwe samenwerking met het samenwerkingsverband, scholen en jeugdhulppartners initatieven opgestart die bijdragen aan inclusiever onderwijs. Concreet gaat het onder andere om de Kleurentuin en een Weer Samen Naar School Klas. Gemeente Hoeksche Waard faciliteert deze initiatieven.
Kansengelijkheid
Binnen de kinderopvang wordt de kansengelijkheid vergroot door te investeren in onder andere gesubsidieerde peuteropvang en voor- en vroegschoolse educatie. In 2025 is het aantal kinderopvanglocaties waar voorschoolse educatie wordt aangeboden gegroeid van 29 naar 35. Voorschoolse educatie wordt ook steeds meer beschikbaar binnen de gehele dagopvang (nast de peuteropvang). Ouders hebben meer keuzevrijheid.
In 2025 is de Hoeksche Waard aangesloten bij de Gelijke Kansen Alliantie van het ministerie van OCenW. We werken samen met het onderwijs aan het tegengaan van kansenongelijkheid en zetten het toegekende budget in om nieuwkomersleerlingen extra ondersteuning te bieden.
Hervormingsagenda Jeugd
In 2023 is de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 vastgesteld. De hervormingsagenda wil de jeugdzorg verbeteren en financieel houdbaar maken omdat te veel kinderen wachten op hulp en het stelsel overbelast is. Binnen deze agenda is afgesproken om basisvoorzieningen te versterken en hulp thuis te organiseren waar mogelijk. De Hervormingsagenda legt ook nadruk op betere verbinding tussen jeugdhulp en onderwijs, zodat problemen eerder worden gezien en opgelost in de leefwereld van het kind.
Leerplicht
In 2024 is een onderzoek uitgevoerd naar versterking van de ketensamenwerking en de formatie leerplicht. In 2025 heeft het AB van de GR DG&J de bestuursopdracht vastgesteld. De formatie leerplicht voor de regio Zuid-Holland Zuid is hiermee op 15,5 fte gekomen. LVS legt de focus op de wettelijke taken en minder op preventie.
Leerlingenvervoer
De geactualiseerde verordening is in maart 2025 gepubliceerd na vaststelling door de gemeenteraad. In 2025 is de aanbesteding leerlingenvervoer afgerond. De nieuwe vervoerder is gestart in het schooljaar 2025-2026.
Taalonderwijs
Samen met de gemeenten in de regio en met (onderwijs)partners in de Hoeksche Waard hebben we ons ingezet om passend (taal)onderwijs te bieden aan nieuwkomersleerlingen in onze gemeente. De komende jaren blijft maatwerk nodig en vraagt de doorstroom van nieuwkomersleerlingen naar regulier onderwijs onze aandacht.
Nationaal Programma Onderwijs
Tot 31 juli 2025 ontvingen gemeenten een tijdelijke uitkering waarmee ze de onderwijsvertraging in kunnen halen die kinderen opliepen tijdens de coronaperiode. In overleg met partners zoals onderwijs en kinderopvang, bibliotheek en jeugdhulp is een lokaal plan Nationaal Programma Onderwijs (NPO) opgesteld. Deze partners werkten tot 31 juli 2025 onder andere aan het vergroten van onderwijskansen en het ondersteunen van kwetsbare kinderen en jongeren.
Verbinding onderwijs en jeugdhulp
We werken met onderwijspartners en opvangpartners aan onderwijskansen en de verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp bijvoorbeeld via de Lokale Educatieve Agenda Hoeksche Waard 2023-2026. In 2025 is verdere invulling gegeven aan de negen thema's die op de Lokale Educatieve Agenda staan.
Onderwijshuisvesting
In 2025 is het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs vastgesteld voor de periode 2025-2030. Dit is in samenspraak met de schoolbesturen gedaan. In deze periode zal het Praktijkonderwijs terugkomen in de Hoeksche Waard. Deze voorziening wordt meegenomen in de uitbreiding van het Actief College. Ook kan er een beroep gedaan worden op een financiële bijdrage voor groene schoolpleinen en inclusief onderwijs.
Wat hebben we bereikt? Wat hebben we gedaan?
Wat willen we bereiken | Wat gaan we ervoor doen | Planning | Stand van zaken | |
|---|---|---|---|---|
4.1 Alle kinderen krijgen onderwijs in een duurzame en gezonde schoolomgeving. | 4.1.1 We zorgen in nauwe samenwerking met de scholen voor goede onderwijshuisvesting door uitvoering van o.a. het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. | 2025-2030 | ||
4.2 Iedere Hoeksche Waarder krijgt de kans om zich, ongeacht zijn of haar achtergrond, via (voorschools) onderwijs te ontwikkelen tot wie hij of zij kan of wil zijn. | 4.2.1 We bevorderen kansengelijkheid in de voorschoolse periode en in het onderwijs door o.a. zoveel mogelijk peuters met een VVE-indicatie te bereiken en te laten deelnemen aan het VVE-programma en door het faciliteren van het onderwijs voor nieuwkomers. | 2025-2028 | ||
4.2.2 We faciliteren (mede) de thuiszittersaanpak Hoeksche Waard. | 2025 | |||
4.2.3 We zorgen ervoor dat zoveel mogelijk jeugdigen deelnemen aan onderwijs en met een startkwalificatie van school komen o.a. door het voldoende faciliteren van DG&J/Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten. | 2025 | |||
4.2.4 We zetten de samenwerking met partners in het realiseren van kwalitatief goede VVE en kinderopvang voort door o.a. de inzet van een pedagogisch beleidsmedewerker VVE en het faciliteren van deskundigheidsbevordering voor de kinderopvang. | 2025-2028 | |||
4.2.5 We bevorderen de kansengelijkheid in het onderwijs door bij te dragen aan leesbevordering en leesmotivatie vanuit het NPO budget door meer “bibliotheken op school” te realiseren. |
Wat heeft het gekost?
In de tabel staan, per taakveld, de baten en lasten van dit programma, het gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten, de mutaties in de reserves en het gerealiseerde resultaat. Hierbij worden de baten weergegeven als + en de lasten als –. De onttrekkingen aan de reserves zijn gebaseerd op de werkelijk gemaakte kosten (indien systeemreserves). De kosten van de overhead (taakveld 0.4) worden, conform de BBV, weergegeven in het onderdeel “Algemene dekkingsmiddelen, overhead, VPB en onvoorzien”.
Taakveld | Werkelijk 2024 | Primitieve begroting 2025 | Actuele begroting 2025 | Werkelijk 2025 | Saldo 2025 |
|---|---|---|---|---|---|
4.1 Openbaar basisonderwijs | 0 | 7 | 0 | 0 | 0 |
4.2 Onderwijshuisvesting | 0 | 5 | 0 | 239 | 239 |
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 1.768 | 769 | 1.514 | 1.597 | 83 |
Totaal baten | 1.768 | 781 | 1.514 | 1.837 | 322 |
0.10 Mutaties reserves | 0 | 0 | 0 | -0 | -0 |
4.1 Openbaar basisonderwijs | -890 | -894 | -897 | -752 | 145 |
4.2 Onderwijshuisvesting | -2.408 | -3.150 | -3.590 | -3.394 | 196 |
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | -4.613 | -3.767 | -4.589 | -4.378 | 212 |
Totaal lasten | -7.912 | -7.811 | -9.076 | -8.524 | 552 |
Totaalsaldo van baten en lasten | -6.144 | -7.030 | -7.562 | -6.687 | 875 |
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | 239 | 56 | 20 | 20 | 0 |
Totaal onttrekkingen reserves | 239 | 56 | 20 | 20 | 0 |
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken | -145 | 0 | 10 | 10 | 0 |
Totaal stortingen reserves | -145 | 0 | 10 | 10 | 0 |
Geraamd resultaat programma 4 Onderwijs | -6.051 | -6.973 | -7.531 | -6.657 | 875 |
De belangrijkste financiële afwijkingen zijn in onderstaand overzicht weergegeven (zie gerealiseerd resultaat, kolom 'Saldo 2025') uit bovenstaande tabel. Verschillen tussen taakvelden die per saldo budgettair neutraal zijn, zijn buiten deze verschillenanalyse gelaten.
Onderwerp / Taakveld | Overschot (+) / Tekort (-) | Voordeel / Nadeel | Belangrijkste verklaringen |
|---|---|---|---|
Onderwijshuisvesting | 0,0 | Neutraal | De werkelijke baten en de werkelijke lasten met betrekking tot de Suvis middelen (SPUK-regeling) in het kader van de ventilatie op scholen zijn hoger dan de raming (-/- € 0,2 mln.) Wij ontvangen voor de ventilatie op scholen middelen vanuit het Rijk via een specifieke uitkering. De Suvis-regeling loopt hierbij door tot 2026. Hierdoor wijken zowel de baten als de geraamde lasten af. Per saldo is er geen effect op de exploitatie. |
Onderwijshuisvesting | 0,6 | Voordeel | Vanwege o.a. een vleermuizenonderzoek is er vertraging opgetreden in de bouw voor Het Talent in Mookhoek. De nieuwbouw gaat nu in 2026 van start waardoor kosten, o.a. voor tijdelijke huisvesting, doorschuiven naar 2026 (zie voorstel voor bestemming resultaat). Daarnaast zijn de incidentele sloopkosten lager dan eerder voorzien. |
Leerlingenvervoer | 0,2 | Voordeel | Bij de prognose van de vervoerskosten is uitgegaan van de nieuwe tarieven op basis van de aanbesteding. Op een deel van het (school)jaar waren echter nog de oude tarieven van toepassing. |
Overig | 0,1 | Voordeel | Overige verschillen op dit programma onder de rapportagegrens van €250.000. |
Totaal | 0,9 | Overschot op budget 2025 |
Beleidsindicatoren
Onderstaande tabel geeft de beleidsindicatoren weer die betrekking hebben op dit programma. De gegevens komen hierbij vanuit “Waar staat je gemeente.nl”.
Indicatoren BBV | Jaar | Hoeksche Waard | Nederland | Gemeente weinig stedelijk |
|---|---|---|---|---|
% Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie | 2024 | 1,8 | 2,3 | 2,0 |
Absoluut verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen 5-18 jr | 2024 | 1,8 | 6,7 | 6,5 |
Relatief verzuim per 1.000 leerplichtige leerlingen 5-18 jr | 2024 | 11 | 28 | 24 |